Lifelong Learning Programme

This project has been funded with support from the European Commission.
This material reflects the views only of the author, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein

Also available in:

"I Am Not Scared" Project

Homepage > Case Studies > Document

Case Studies

TITLE OF THE CASE STUDIES:

«Οι άντρες έτσι καθαρίζουν»

SCENARIOS OF BULLYING EVENT::
  • Direct bullying
CAUSES OF BULLYING EVENT::
  • Non-especific
FACTUAL DESCRIPTION OF THE BULLYING EVENT:

Δύο μαθητές, ο Α. και ο Κ. φοιτούν στη Β΄τάξη ενός ΕΠΑΛ. Είναι και οι δύο 17 ετών και ακολουθούν την ίδια ειδικότητα. Δεν κάνουν παρέα μεταξύ τους ούτε εντός ούτε εκτός σχολείου. Ένα πρωί στην είσοδο του σχολείου, λίγο πριν χτυπήσει το κουδούνι ο Κ. μόλις βλέπει τον Α. στο χώρο του σχολείου του επιτίθεται και τον χτυπά άσχημα στο πρόσωπο με αιχμηρό αντικείμενο, μάλλον σιδηρογροθιά, την οποία όμως κανείς δεν μπόρεσε να διακρίνει καθαρά. Ο Α. δεν προλαβαίνει να αντιδράσει, τραυματίζεται και μεταφέρεται στο νοσοκομείο από έναν καθηγητή. Εκεί παρέμεινε όλη την ημέρα. Οι γιατροί έραψαν το τραύμα του πάνω από το μάτι του και έκριναν απαραίτητο να τον υποβάλλουν σε εξετάσεις για να διαπιστώσουν αν υπήρχε κάποια εγκεφαλική διάσειση, αφού ο ίδιος αισθανόταν ζάλη. Τα ευρήματα ήταν αρνητικά και έτσι ο μαθητής το απόγευμα πήρε εξιτήριο. Ο Κ. μετά το συμβάν έφυγε από το σχολείο και δεν εμφανίστηκε εκείνη την ημέρα.
Ο Α. ήταν ένας μέτριος μαθητής, αγαπητός στους συμμαθητές τους, συμπαθής στους καθηγητές του, δεν δημιουργούσε προβλήματα στο σχολείο, δεν σημείωνε απουσίες, ήταν το μεγαλύτερο παιδί μιας τετραμελούς οικογένειας Ελλήνων βιοπαλαιστών. Ο πατέρας του ήταν οικοδόμος και η μητέρα του καθαρίστρια στο νοσοκομείο.
Ο Κ. ήταν αδιάφορος για το σχολείο, με χαμηλή επίδοση και πολλές απουσίες, συνανστρεφόταν με ελάχιστους συμμαθητές του και ήταν το τρίτο και μικρότερο παιδί μιας πενταμελούς οικογένειας Αλβανών βιοπαλαιστών, οι οποίοι ήρθαν στην Ελλάδα όταν ο Κ. ήταν δέκα ετών.
Το περιστατικό άφησε άναυδους τους μαθητές του σχολείου και τους καθηγητές γιατί κανείς δεν μπορούσε να εξηγήσει τη συμπεριφορά του Κ. Δεν υπήρχε προηγούμενο δείγμα μιας προβληματικής σχέσης μεταξύ τους. Ο Διευθυντής του σχολείου κάλεσε τους μαθητές αυτόπτες μάρτυρες του περιστατικού να του εκθέσουν τα γεγονότα και την προσωπική τους εκτίμηση. Εκτός από την περιγραφή του γεγονότος, κανείς δεν εξέφρασε ούτε υποψία για την αιτία του Επίσης, κάλεσε τους γονείς των Α. και Κ. αλλά κανείς εκείνη την ημέρα δεν εμφανίστηκε. Ενημέρωσε και το Συμβουλευτικό Σταθμό Νέων της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ώστε να συνεργαστούν για την αντιμετώπιση της κατάστασης.
Την επόμενη ημέρα, ο Α. πήγε στο σχολείο συνοδευόμενος από τους γονείς του και ο Κ. πήγε στο σχολείο χωρίς να εμφανιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας κανένας από τους γονείς του παρότι είχε ειδοποιηθεί η μητέρα του και διαβεβαίωσε το Διευθυντή ότι θα περάσει. Κατά τη συνάντηση με το Διευθυντή και παρουσία ενός μέλους του Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων ο Α. επέμενε ότι ο λόγος για τον οποίο έγινε θύμα της βίαιης συμπεριφοράς του Κ. ήταν προσωπικός, δεν αφορούσε το σχολείο και ζητούσε να μη δοθεί καμιά συνέχεια. Οι γονείς του ζητούσαν την παραδειγματική του τιμωρία από το σχολείο και τα στοιχεία του Κ. για να υποβάλουν μήνυση, παρά την αντίδραση του Α. και ενώ επέμεναν ότι το παιδί τους δεν τους αποκαλύπτει το λόγο του ξυλοδαρμού. Ο Κ. αποκάλυψε ότι ο Α. ήθελε να συνάψει σχέσεις με μια κοπέλα που διεκδικούσε και ο Κ. και ότι τον είχε προειδοποιήσει και απειλήσει πολλές φορές πως αν τολμούσε να βγει μαζί της θα το μετάνιωνε. Εκείνος τον αγνόησε και την προηγούμενη μέρα συναντήθηκε με την κοπέλα. Η στάση του Κ. ήταν μάλλον προκλητική. Έλεγε συνεχώς τα εξής: «Γιατί κάνουμε θέμα δυο-τρία μπουκέτα (γροθιές);» «Οι άντρες έτσι καθαρίζουν», «Τον είχα προειδοποιήσει και δεν γινόταν να φανώ κότα». «Τιμωρήστε με, δε με νοιάζει, δεν μετανιώνω για τίποτα».
Ο Α. μετά την αποκάλυψη του Κ. παραδέχθηκε ότι η αιτία ήταν αυτή και ότι δεχόταν απειλές για ένα μεγάλο διάστημα από τον Κ. στο κινητό του τηλέφωνο, αλλά δεν έδινε σημασία.

RESPONSE IMPLEMENTED:

Συγκλήθηκε ο σύλλογος των διδασκόντων, ο οποίος αποφάσισε να τιμωρηθεί ο μαθητής με μία εβδομάδα αποβολή. Μια ποινή που θα τον ανάγκαζε να σταματήσει το σχολείο αφού οι απουσίες του ήταν ήδη αρκετές και με την ποινή αυτή θα υπερέβαινε το όριο. Ο Κ. μετά την ανακοίνωση της ποινής δεν ξαναπήγε στο σχολείο.
Το μέλος του Συμβουλευτικού Σταθμού επέμενε στην ανάγκη επικοινωνίας με τους γονείς του Κ. οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο σχολείο. Μια εβδομάδα μετά τις επίμονες προσπάθειες για επικοινωνία με τη μητέρα, εκείνη επισκέφθηκε τα γραφεία του Συμβουλευτικού Σταθμού. Κατά την πρώτη συνάντηση με τη μητέρα αποκαλύφθηκε ένα άκρως προβληματικό οικογενειακό περιβάλλον. Ο πατέρας, μέθυσος και υποαπασχολούμενος σε προσωρινές δουλειές, από τις οποίες απολυόταν εξ αιτίας της βίαιης συμπεριφοράς του, ξυλοκοπούσε συστηματικά τη γυναίκα του και τα παιδιά του κυρίως για να τους αποσπάσει χρήματα. Κατά τις επόμενες συνεδρίες η μητέρα πείστηκε ότι υπομένοντας αυτή τη συμπεριφορά βλάπτει όχι μόνο τον εαυτό της αλλά και τα παιδιά της, κατέφυγε σε κοινωνικές υπηρεσίες, όπου αναζήτησε βοήθεια. Με τη βοήθεια των υπηρεσιών, ο πατέρας απομακρύνθηκε από το σπίτι, ο Κ. βρήκε μια προσωρινή δουλειά ως την επόμενη χρονιά, όπου και συνέχισε τη φοίτησή του στο σχολείο με παράλληλη στήριξη από τον Συμβουλευτικό Σταθμό Νέων.

IMPACT OF THE BULLYING ACTION:

Το περιστατικό ήταν αρκετά βίαιο και η σχολική κοινότητα αρχικά «πάγωσε» από τη συμπεριφορά του θύτη και τη αγριότητά του. Από το χειρισμό όμως του συμβάντος από το Διευθυντή και το Συμβουλευτικό Σταθμό Νέων, το μήνυμα που δόθηκε στη σχολική κοινότητα είναι ότι η μεθοδευμένη και δίκαιη αντιμετώπιση θα μπορούσε να λειτουργήσει παραδειγματικά απέναντι στα φαινόμενα βίας και ρατσισμού.

POINT OF VIEW OF VICTIM:

Η προσωπικότητα του θύματος δείχνει άτομο ήπιων τόνων, που δεν θέλει να δώσει συνέχεια στο γεγονός δεν επιθυμεί να αποκαλύψει το λόγο του ξυλοδαρμού, πιθανόν και από φόβο αντιποίνων.

POINT OF VIEW OF BULLYING STUDENT(S):

Ο Κ. μεγαλώνοντας σε ένα βίαιο περιβάλλον και έχοντας υποστεί κατ’ επανάληψη βία από τον πατέρα του ανέπτυξε μια στρεβλή αντίληψη περί των ανθρώπινων σχέσεων και τον τρόπο επίλυσης των διαφορών μεταξύ των ανθρώπων. Η συμπεριφορά του πριν από την εκδήλωση βίας (απειλητικά μηνύματα) αλλά και μετά (δήλωνε αμετανόητος) συνιστά την έκφανση αυτής της στρέβλωσης. Με την αλλαγή του οικογενειακού πλαισίου και τις παρεμβάσεις των ειδικών ο Κ. δεν εκδήλωσε άλλη φορά τέτοια συμπεριφορά μέχρι που τελείωσε το σχολείο.

POINT OF VIEW OF OTHER STUDENTS:

Οι μαθητές του σχολείου θεώρησαν πολύ βίαιο το γεγονός. Δεν μπορούσαν να το εξηγήσουν και φυσικά κατηγόρησαν τον Κ για τη συμπεριφορά του. Θεώρησαν δίκαιη την τιμωρία του από το σχολείο και η στάση τους απέναντί του ήταν αρνητική. Δεν μπορούσαν επίσης να εξηγήσουν την παθητική συμπεριφορά του Α την οποία θεώρησαν αξιοπρεπή αλλά και δειλή. Όταν μετά την εξέλιξη των γεγονότων, συζήτησαν με καθηγητές τους και έμαθαν την ιστορία του Κ έδειξαν συμπάθεια για αυτόν. Θεώρησαν πολύ καλή την παρέμβαση του Συμβουλευτικού σταθμού Νέων.
Διερωτήθηκαν όμως για το ρόλο της κοπέλας στο όλο γεγονός καιν στάση της. Πιστεύουν πως φέρει ευθύνες και αυτή.
Εξέφρασαν την άποψη πως καλό είναι ο Διευθυντής του σχολείου και οι καθηγητές πριν δώσουν μια τιμωρία να συζητήσουν με τον μαθητή για να δουν τα βαθύτερα αίτια της συμπεριφοράς του.
Επίσης, εξέφρασαν την άποψη πως αν υπήρχε ένας ψυχολόγος ή κοινωνικό λειτουργός στο σχολείο θα μπορούσε να βοηθήσει πολλά παιδιά. Συζήτησαν με τον Διευθυντή και τους καθηγητές τους την δυνατότητα συνεργασίας με το Τμήμα Κοινωνικών Λειτουργών του ΤΕΙ Πάτρας σε αυτή την κατεύθυνση.

POINT OF VIEW OF TEACHERS:

Οι καθηγητές αρχικά ήταν και αυτοί αρνητικοί απέναντι στον Κ. Θεώρησαν την τιμωρία που υπέβαλλαν δίκαιη και δεν ασχολήθηκαν περισσότερο. Όταν πληροφορήθηκαν για την ιστορία του Κ, η άποψή τους άλλαξε, σκέφτηκαν περισσότερο ανθρώπινα για αυτόν και συζήτησαν το θέμα με τους άλλους μαθητές, σε μια προσπάθεια να τους ευαισθητοποιήσουν για το τι συμβαίνει γύρω τους.
Συμφώνησαν με την άποψη των μαθητών τους πως αν υπήρχε ένας ψυχολόγος ή κοινωνικό λειτουργός στο σχολείο θα μπορούσε να βοηθήσει πραγματικά. Συμφώνησαν με τους μαθητές τους για την δυνατότητα συνεργασίας με το Τμήμα Κοινωνικών Λειτουργών του ΤΕΙ Πάτρας σε αυτή την κατεύθυνση.

POINT OF VIEW OF SCHOOL DIRECTORS:

Η στάση του διευθυντή δείχνει μια μεθοδευμένη προσπάθεια ανίχνευσης των αιτίων της συμπεριφοράς των δύο μαθητών καθώς επίσης και διερεύνησης του οικογενειακού περιβάλλοντος. Συνεργάζεται και με το συμβουλευτικό σταθμό και προκαλεί κοινή συνάντηση παιδιών, οικογενειών και ειδικού.

POINT OF VIEW OF THE PARENTS OF THE PUPILS INVOLVED:

Οι γονείς του Α ανησύχησαν πολύ για το παιδί τους και ζητούσαν την παραδειγματική του τιμωρία από το σχολείο. Ζητούσαν τα στοιχεία του Κ. για να υποβάλουν μήνυση, παρά την αντίδραση του Α. Είχαν άγχος επειδή ενώ επέμεναν ότι το παιδί τους δεν τους αποκαλύπτει το λόγο του ξυλοδαρμού.
Οι γονείς του Κ δίνουν αρχικά την εντύπωση αδιάφορων γονέων. Τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Η οικογένεια του Κ είναι άκρως προβληματική. Ο πατέρας, μέθυσος και ουσιαστικά άνεργος, βίαιος απέναντι σε όλους και κυρίως απέναντι στην γυναίκα του και τα παιδιά του. Η μητέρα από φόβο τα υπομένει όλα και δεν εμφανίζεται στο σχολείο ¨όταν πείθετε πως με την στάση της δεν βοηθά ούτε τον εαυτό της ούτε τα παιδιά της δέχτηκε βοήθεια από ειδικούς σε μια προσπάθεια να βελτιώσει την ζωή της και την ζωή των παιδιών της.

POINT OF VIEW OF THE COUNSELLOR IN THE SCHOOL:

Σύμβουλος στο σχολείο δεν υπήρχε. Κοινωνική λειτουργός όμως, έμπειρη σε θέματα νεανικής παρενόχλησης και βίας, σχολίασε το περιστατικό ως εξής:
Η αιτιολογία της συμπεριφοράς του Κ. είναι ότι στο οικογενειακό περιβάλλον είναι ο ίδιος θύμα και μάρτυρας κακοποίησης της μητέρας από τον πατέρα, οπότε επαναλαμβάνει την παθολογική συμπεριφορά του με τον ίδιο τρόπο.
Δίνει το μήνυμα στο σχολικό χώρο (συμμαθητές και καθηγητές) ότι έχει τον έλεγχο και την κυριαρχία, δείχνει σπουδαίος, δυνατός και προσπαθεί να μεγαλώνει τη χαμηλή του αυτοεκτίμηση (έτσι καθαρίζουν οι άνδρες) και πιθανόν να μειώσει το στίγμα του ρατσισμού, λόγω καταγωγής, νομίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο κερδίζει το θαυμασμό των συνομηλίκων του.
Η προσωπικότητα του θύματος δείχνει άτομο ήπιων τόνων, που δεν θέλει να δώσει συνέχεια στο γεγονός δεν επιθυμεί να αποκαλύψει το λόγο του ξυλοδαρμού.
Η στάση του διευθυντή δείχνει μια μεθοδευμένη προσπάθεια ανίχνευσης των αιτίων της συμπεριφοράς των δύο μαθητών καθώς επίσης και διερεύνησης του οικογενειακού περιβάλλοντος. Συνεργάζεται και με το συμβουλευτικό σταθμό και προκαλεί κοινή συνάντηση παιδιών, οικογενειών και ειδικού. Η απόφασή του συλλόγου των διδασκόντων για αποβολή είχε συνέπεια να χάσει το σχολικό έτος ο Κ.
Ένας σύμβουλος μέσα στο σχολείο θα μπορούσε πέρα από τις ενέργειες που έγιναν, να κάνει εξατομικευμένη δουλειά με το θύτη και το θύμα για αντιμετώπιση παθολογικών στοιχείων της προσωπικότητάς τους και για πρόληψη άλλων ανεπιθύμητων ενεργειών, όπως η διακοπή της φοίτησης του Κ. Ο σύμβουλος επίσης θα μπορούσε με στοχευόμενες ενέργειες να σταματήσει το φαύλο κύκλο της βίας.

POINT OF VIEW OF POLICY MAKERS:

Δεν υπήρξε ενημέρωση των τοπικών αρχών για το περιστατικό. Ο Αντιδήμαρχος παιδείας που ενημερώθηκε αργότερα, σχολίασε τα ακόλουθα:
Η παρέμβαση του Διευθυντή θεωρώ ότι ήταν σωστή καταρχήν. Παρόλα αυτά η ποινή που ακολούθησε εκ των υστέρων από το σύλλογο διδασκόντων ασχέτως του γεγονότος ότι ήταν δίκαιη και όχι ιδιαίτερα αυστηρή θα μπορούσε να αποβεί αιτία μόνιμης διακοπής της φοίτησης του συγκεκριμένου μαθητή, εκτός και αν υπήρχε Συνεννόηση με τους αρμόδιους του συμβουλευτικού σταθμού οι οποίοι ανέλαβαν δράση στη συνέχεια.
Θεωρώ εξαιρετική την παρέμβαση του συμβουλευτικού σταθμού η οποία ήταν και η αιτία να δοθεί λύση στο πρόβλημα με συνέπεια τη συνέχιση της φοίτησης του μαθητή και τη θεραπεία του οικογενειακού προβλήματος.
Στη συνέχεια πρέπει να τονιστεί η αναγκαιότητα της πρόληψης και όχι της θεραπείας ανάλογων περιστατικών. Θεωρείται απαραίτητη η συνεργασία της σχολικής κοινότητας με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου (Αντιδημαρχία Παιδείας και Κοινωνικές υπηρεσίες) ώστε με παροχή ενημέρωσης κατ αρχήν και υπηρεσιών στη συνέχεια (επισκέψεις στα σχολεία, σεμινάρια εκπαιδευτικών και γονέων, δράσεις με τις οποίες συρρικνώνονται τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις να προλαμβάνονται ανάλογα περιστατικά και όχι να θεραπεύονται μετά την εκδήλωση τους.

CONCLUSIVE DEDUCTIONS:

Το γεγονός αρχικά συγκλόνισε την κοινότητα του σχολείου. Έγινε όμως αφορμή για προβληματισμό όλων. Η παρέμβαση του Διευθυντή ήταν σωστή καταρχήν. Η ποινή που αποδόθηκε από το σύλλογο των διδασκόντων θα μπορούσε να αποβεί αιτία μόνιμης διακοπής της φοίτησης του συγκεκριμένου μαθητή.
Η παρέμβαση του συμβουλευτικού σταθμού ήταν αποτελεσματική και η αιτία να δοθεί λύση στο πρόβλημα με συνέπεια τη συνέχιση της φοίτησης του μαθητή και τη θεραπεία του οικογενειακού προβλήματος.
Με βάση όλα τα παραπάνω πρέπει να τονιστεί η αναγκαιότητα της πρόληψης ανάλογων περιστατικών. Θεωρείται απαραίτητη η συνεργασία της σχολικής κοινότητας με τις αρμόδιες τοπικές υπηρεσίες και φορείς ώστε με τις κατάλληλες προληπτικές ενέργειες να προλαμβάνονται ανάλογα περιστατικά.

Comments about this Case Study


I Am Not Scared Project
Copyright 2017 - This project has been funded with support from the European Commission

Webmaster: Pinzani.it